SCHRIJVER-DICHTER IBN ABD RABBIH

 

Abu Umar Ahmad bin Muhammad Ibn Abd Rabbih, schrijver-dichter, geboren Córdoba 860, gestorven 940, was een mawla (cliënt) van Hisham b. Abd ar-Rahman en een van de officiële lofdichters van de Marwanieden dynastie (tot al-Nasir, 912-961). Zijn lofdichten waren middelmatig, maar de erotische gedichten die hij op jeugdige leeftijd schreef zijn origineel. Op latere leeftijd schreef hij ascetische gedichten in hetzelfde metrum en rijm die hij mumahhisat noemde ('die zonden uitwissen'). Zijn zeer uitgebreide dichtproductie was verzameld voor al-Nasir; deze bevatte ondermeer muwashshahat en urjuza over de geschiedenis van de islam. Zijn belangrijkste werk is de Iqd, 'het halssnoer', door de kopiisten 'Iqd al-farid' genoemd, 'het unieke halssnoer'. Het werk is in 25 boeken verdeeld, die ieder de naam van een edelsteen hebben: 1. al-lu'lu'a 2. al-farida 3. al-zabarjada etc. Het 13de boek heet 'het middelste (juweel)', waarna de volgende hoofdstukken dezelfde namen al s de eerste twaalf hebben, maar dan in omgekeerde volgorde en met de toevoeging 'de tweede'.

De Iqd is een typisch adab werk, een soort literaire encyclopedie en etiquetteboek, waarin werk van alle bekende schrijvers verzameld is, geordend volgens een classificatie die de hele cultuur bestrijkt die een beschaafd mens dient te kennen:

I. Bestuur

II. Oorlog

III. Vrijgevige mensen

IV. Delegaties

V. Hoe men koningen aanspreekt

VI. Godsdienstige kennis en de principes van goed gedrag (adab in engere zin)

VII. Spreekwoorden

VIII. Preken en ascetisme

IX. Condoleances en graftoespraken

X. Genealogie en deugden van de klassieke Arabieren

XI. De taal van de Bedoeïenen

XII. Antwoorden

XIII. Retoriek

XIV. De kunst van het brieven schrijven

XV. Geschiedenis van de kaliefen

XVI. Ziyad, al-Hajjaj, de Talibis en de Barmakieden

XVII. Ayyam al- Arab (verhalen uit de Arabische oudheid)

XVIII. Voortreffelijkheid van de dichtkunst

XIX. Versvoeten

XX. Muziek en zang

XXI. Vrouwen

XXII. Anekdotes

XXIII. Aard van mens en dier

XXIV. Eten en drinken

XXV. Diverse anekdotes

In principe was het werk bedoeld om de cultuur uit het oosten weer te geven. Er zijn praktisch geen elementen in te vinden die uit Andalus stammen. Er wordt verteld dat de Buyiedenvizier en schrijver Ibn Abbad (Bagdad, 10de eeuw), nadat hij de Iqd die hem was aanbevolen had gelezen, teleurgesteld uitriep: "Maar dat is onze eigen koopwaar die aan ons wordt teruggegeven!" Het is eveneens opmerkelijk dat Ibn Hazm in zijn apologie voor islamitisch Spanje geen woord aan dit werk besteedt; zijn landgenoot al-Shakundi noemt hem echter 'de meester van het adab-genre'.