CONVIVENCIA: DE  KUNSTEN

BAYAD EN RIYAD

 

Een beroemd liefdesverhaal is de hadith bayad wa riyad. Bijgaande afbeeldingen zijn afkomstig uit een manuscript op papier, 28x20 cm, met 14 illustraties. Het stamt uit de Almohaden periode en is waarschijnlijk in de 13e eeuw in Sevilla vervaardigd. Het bevindt zich in de Biblioteca Apostolica Vaticana, Vat. Ar. 368.

 

De jonge koopman Bayad wordt verliefd op de slavin Riyad. Ze behoort toe aan al-Hajib, een kamerheer die zelf ook een oogje op haar heeft. Bayad bevindt zich daardoor in een lastig parket, maar hij vindt een gewillig oor bij een oude vrouw, die al gauw zijn postiljon d'amour en raadgeefster wordt. Ze regelt het zo dat de geliefden elkaar ontmoeten op een muziekavond die door de Vrouwe van het Paleis, de dochter van al-Hajib, wordt georganiseerd. De geliefden zingen en spelen de luit, waarbij ze elkaar hun liefde verklaren. De Vrouwe van het PaleIs is hierdoor verontrust, bang als ze is dat haar vader achter de affaire zal komen. Daarom beveelt ze dat Riyad in een part vertrek moet worden opgesloten, waar ze eenzaam wegkwijnt.

Intussen zwerft Bayad verdwaasd rond. Hij kan niet eten of slapen, praat in zichzelf, slaakt diepe zuchten en bezwijmt regelmatig van verdriet. Zelfs als hij wel slaapt, doet hij dat "niet om te rusten, maar in de hoop het beeld van mijn geliefde in mijn dromen te zien".

 

afbeelding: Bayad bezwijmd bij een waterrad

 

Uiteindelijk weten de geliefden brieven uit te wisselen. De oude vrouw doet een goed woordje voor Riyad bij de Vrouwe van het Paleis (fig.2), die tenslotte besluit Bayad en Riyad samen te brengen, wat er ook verder van komt. De oude vrouw wordt gezegd naar huis te gaan en bericht af te wachten. Twee maanden lang gebeurt er niets. Dan stuurt de Vrouwe van het Paleis op een moment dat ze denkt dat de kust veilig is tien gesluierde dienaressen naar de oude vrouw. De oude vrouw vermomt Bayad als dienares, en elf gesluierde vrouwen keren terug naar het paleis waar Riyad wacht. Ze krijgen elkaar.